Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Roksana Wójcik

Autor: Roksana Wójcik
Opublikowane: 2016-04-01 17:00:47

fizjoterapeutka, absolwentka Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Czynna masażystka, swoje umiejętności chciałaby rozwijać pod kątem terapii manualnej. Dalszą przyszłość wiąże z szeroko pojętą działalnością naukową. Pasjonatka rekreacyjnego biegania oraz motoryzacji. Swoją pracę wykonuje z pełnym oddaniem i zaangażowaniem.


 

Budowa łąkotek

W każdym kolanie znajdują się dwie łąkotki – przyśrodkowa i boczna. Te dość delikatne struktury w kształcie półksiężyca znajdują się pomiędzy powierzchniami stawowymi kości piszczelowej i udowej.

Funkcja łąkotek

Łąkotki spełniają ważną funkcję w utrzymaniu dobrego stanu i czynności stawów kolanowych. Większość spełnianych przez nie funkcji ma związek z ochroną położonej głębiej chrząstki stawowej.

Przez zmniejszenie obszaru efektywnego kontaktu pomiędzy kością udową a kością piszczelową łąkotki redukują wywierany na chrząstkę stawową nacisk na jednostkę powierzchni. Całkowite usunięcie łąkotek prowadzi do zmniejszenia obszaru kontaktu o połowę. Przenoszą one także centralną siłę uciskową na obwód, co dodatkowo ciśnienie kontaktowe wywierane na chrząstkę stawową. Aż połowa siły działającej na kolano przenoszona jest przez opisywane struktury, gdy kolano jest w pełnym wyproście, a odsetek ten zwiększa się do 85%, gdy kolano jest zgięte pod kątem prostym. Naukowo udowodniono, iż usunięcie łąkotek redukuje o 20% zdolność pochłaniania sił działających na kolano.

Ruchomość łąkotek

Łąkotki cechuje określona mobilność. Stwierdzono, że łąkotka boczna jest bardziej mobilna niż przyśrodkowa. W każdej łąkotce róg tylny jest mniej mobilny niż róg przedni. Zmniejszenie mobilności może być przyczyną zwiększenia nacisku na przyśrodkową okolicę stawu i wzmożonej podatności na uszkodzenie, może to być wytłumaczeniem dla częstszych uszkodzeń w tym rozerwania tylnego odcinka łąkotki przyśrodkowej. Wykazano, iż obciążanie nie powoduje większych zmian w ruchomości łąkotek choć wysuwa się sugestię iż może prowadzić do poszerzania się naddarć promienistych. Zwiększona rotacja i zginanie kolana powyżej 60 stopni powoduje znaczne zmiany w ustawieniu przednio- bocznym.

Objawy uszkodzenia

Objawy mogące sugerować uszkodzenie to przede wszystkim ból po stronie bocznej lub przyśrodkowej kolana na wysokości szpary stawowej. Zwiększa się on w czasie wysiłku bądź bezpośrednio po nim. Można zauważyć ograniczenie zakresu ruchomości kolana w postaci zmniejszenia zakresu wyprostu lub zgięcia. Dochodzi do „zablokowaniu” kolana. W stawie może pojawić się wysięk, który powoduje „spuchnięcia” kolana. Dodatkowymi objawami mogą być przeróżne trzaski, przeskakiwania w kolanie, a nawet uczucie jego niestabilności.

Proces gojenia

Uszkodzenia łąkotek można podzielić na naderwania i rozerwania. Inaczej proces gojenia przebiega u dzieci, a inaczej u osób dorosłych, ze względu na inny sposób ukrwienia. U dzieci, naczynia krwionośne obejmują całą grubość łąkotki, u osób dorosłych jest ono ograniczone do jedynie 6 mm, czyli około 1/3. Na proces gojenia wpływa także sposób rozdarcia. Pionowe goją się znacznie lepiej niż poziome. A także łatwiej o wygojenie rozdać prostych niż złożonych oraz te powstałe w wyniku urazu, goją się lepiej niż te będące skutkiem długotrwających zmian zwyrodnieniowych. Przewlekłe uszkodzenia też rokują gorzej niż te ostre.

Proces rehabilitacji

Proces rehabilitacji po uszkodzeniu łąkotek jest długotrwały, jednak nadzorowany przez odpowiedniej klasy specjalistę daje możliwość powrotu do wykonywanej uprzednio działalności sportowej.

W badaniach klinicznych potwierdzono korzystny wpływ wczesnego uruchamiania, który opiera się na przyspieszeniu zaniku łąkotek i zmniejszeniu zawartości w nich kolagenu pod wpływem unieruchomienia. Największy nacisk należy kłaść na obserwację i odpowiednie dawkowanie zginania kolana, w szczególności powyżej 60 stopni gdyż prowadzi to do translacji łąkotki i zwiększenia działań kompresyjnych na uszkodzony obszar. W planie rehabilitacji należy dokładnie zrównoważyć wpływ obciążenia i zwiększającego się zginania kolana.

Bardzo ważne staje się także prawidłowe ustawienie kończyny w osi. Odchylenia w kierunku szpotawości lub koślawości wywierają niekorzystny wpływ na odpowiednio boczny i przyśrodkowy przedział kolana. Zwiększający się nacisk może poważnie utrudniać gojenie się uszkodzeń.

Proces leczenia łąkotek zależy od tego czy doszło do częściowego uszkodzenia, i konieczne stało się szycie łakotki czy do całkowitego jej uszkodzenia, które musiało być leczone operacyjnie i skutkować jej całkowitym usunięciem.

Rehabilitacja po usunięciu łąkotki (meniscektomii) prowadzona jest w sposób bardziej „agresywny” niż po jej zszyciu, ponieważ nie ma już struktury, która musiałaby podlegać szczególnej ochronie. Celem staje się szybkie opanowanie bólu oraz obrzęku, wczesne uruchomienie i natychmiastowe obciążanie, zachowanie pełnego zakresu ruchu (ROM) oraz odzyskanie pełnej siły i funkcji mięśnia czworogłowego.

Rehabilitacja po naprawie (szyciu) łąkotki prowadzona jest w bardziej ostrożny sposób. Sugeruję się, ze w okresie pierwszych 4 tygodni obciążanie powinno być ograniczone, tak samo jak zginanie kolana do 60 stopni by w lepszy sposób chronić miejsce naprawy.