Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Katarzyna Łach

Autor: Katarzyna Łach
Opublikowane: 2016-04-07 18:06:33

mgr Katarzyna Łach Fizjoterapeutka 


Ścięgno Achillesa będąc największym ścięgnem w organizmie człowieka, wytrzymuje obciążenia sił poprzecznych sięgające nawet do 500kg. Pomimo to, najczęściej ulega uszkodzeniom. Obszar najbardziej narażony rozciąga się od 2 do 6 cm od przyczepu na kości piętowej ze względu na brak ukrwienia w tym odcinku.

Dysfunkcje ścięgna najczęściej związane są z ponawiającymi się przeciążeniami podczas biegu i podskoków. Do schorzenia zwykle przyczyniają się błędy treningowe jak nagłe, zbyt intensywne nasilenie aktywności (dystans lub częstość), rozpoczęcie intensywnego treningu po długiej przerwie oraz bieg po nierównym lub grząskim terenie. Przeciążająco mogą działać wady ustawienia stopy lub nieprawidłowości jej budowy, źle dobrane obuwie (zbyt sztywne w obszarze tyłostopia, źle wykonane lub zniszczone), a także zespół nadmiernego napięcia mięśnia trójgłowego łydki.

Ścięgno podatne jest na urazy ostre jak i przewlekłe. Częstość występowania waha się od 6,5 do 18% przypadków. Przewlekłym schorzeniem jest stan zapalny ścięgna. W wyniku ciągłego przeciążania tkanki pojawia się stan zapalny charakteryzujący się bólem oraz obrzękiem. Przyczynić się może również obkurczenie osłonki, która otacza ścięgno i uniemożliwia swobodny jego ślizg. Schorzeniem ostrym jest całkowite lub częściowe przerwanie ciągłości Achillesa. Występuje częściej u mężczyzn (7,9%) niż u kobiet (3,2%). Zwiększająca się odsetek urazów ścięgna Achillesa spowodowany jest zwiększającą się ilością osób uprawiających ten sport oraz zwiększającą się grupą osób aktywnych w średnim i starszym wieku. Po 30 roku życia zachodzą zmiany w ukrwieniu, budowie, elastyczności oraz zawartości wody, dlatego tkanka jest bardziej podatna na urazy.

Pierwszymi objawami dysfunkcji jest ból pojawiający się podczas wykonywania aktywności, ustępujący po odpoczynku. Zaawansowanie urazu koreluje z częstszym i bardziej intensywnym występowaniem objawów, w trakcie aktywności po pojawianie się nawet w spoczynku. Całkowite naderwanie następuje nagle podczas intensywnego wysiłku, charakteryzując się intensywnym bólem, odgłosem trzasku, obrzękiem i zasinieniem. Innymi symptomami są: niemożność stania na palcach, zaburzenia zakresu ruchomości w stawie skokowym, dodatnia próba Thompsona (brak zgięcia podeszwowego po uciśnięciu łydki).

Całkowite przerwanie ciągłości ścięgna leczone jest operacyjnie. W przypadku stanu zapalnego, czy częściowych uszkodzeń, równie dobry efekt osiąga leczenie zachowawcze. Unieruchomienie stawu kolanowego jest niekorzystne ze względu na bardzo szybkie zaniki mięśniowe. Podczas rehabilitacji wykorzystywane są kortezy AFO, głęboki masaż poprzeczny, fizykoterapia (laseroterapia, magnetronie, krioterapia, jonoforeza), specjalne obuwie z podniesioną piętą lub wkładki, kinesiotaping oraz szeroki zakres kinezyterapii (od ćwiczeń biernych po ćwiczenia prioprocepcji i ćwiczenia przygotowujące do sportu).

Odpowiedziami na najważniejsze pytanie w omawianym schorzeniu, a mianowicie, co zrobić by nasza pasja nie zagrażała naszemu zdrowiu, są:

- odpowiednia proporcja pomiędzy częścią budującą siłę, a zwiększającą elastyczność podczas treningu,

-odpowiednia ilość odpoczynku w stosunku do ilości treningów,

-w przypadku wad ustawienia stopy należy stosować odpowiednie wkładki lub odpowiednio dobrane obuwie (stopa neutralna, pronująca, suponująca),

-modyfikacja planu treningowego. Zmniejszenie szybkości, dystansu biegu lub nachylenia podłoża podczas treningu. Przeplatanie aktywności dniem odpoczynku lub innym sportem, który mniej obciąża ścięgno (np. rower, basen, ćwiczenia na siłowni na górną część tułowia).

- unikanie sztywnego obuwia codziennego jak i sportowego z twardym napiętkiem

W przypadku, gdy bóle okolicy ścięgna Achillesa utrzymują się lub pojawiają pomimo środków zapobiegawczych, bezwzględnie nie wolno wyrazić zgody na wstrzyknięcie kortyzonu (lek steroidowy bardzo rzadko stosowany podczas leczenia bardzo opornego stanu zapalnego) w okolicę ścięgna. Doprowadza on do osłabienia lub zerwania ścięgna (badania doświadczalne przeprowadzone przez Hugate i in. z 2004r. potwierdzające tą tezę).